San Francisco, California

 San Francisco, California

„Miasto położone na półwyspie o tej samej nazwie, leżącym pomiędzy Oceanem Spokojnym a zatoką San Francisco. Czwarte co do wielkości miasto Kalifornii i trzynaste w USA z populacją 875 tysięcy. Miastem partnerskim San Francisco jest Kraków.

Widok na San Francisco z wysyp Alcatraz

Historia San Francisco sięga roku 1776 gdy hiszpańscy kolonizatorzy  dowodzeni przez Juana Bautistę de Anza zakładając tu fort oraz misję imienia świętego Franciszka z Asyżu. Następnie Kalifornia należała do Meksyku a to miejsce nazywano Yerba Buena co można tłumaczyć jako dobre zioło.

San Francisco rozkwitło podczas gorączki złota w połowie wieku dziewiętnastego, stając się w tym czasie największym miastem na Zachodnim Wybrzeżu.

Podczas II wojny światowej San Francisco było ważnym portem wypadowym dla floty i tysięcy żołnierzy walczących na Pacyfiku. Po wojnie do miasta napłynęły tysiące imigrantów i byłych wojskowych. Rozluźnienie norm społecznych było początkiem ruchów społecznych środowisk LGBT. W 1967 w mieście zaczęło się tak zwane Lato Miłości. Postępująca liberalizacja i otwartość społeczności wyrobiły San Francisco opinię miasta liberalnego.

W mieście istnieją ograniczenia w wysokościach wieżowców, jednym z powodów były występujące w okolicy trzęsienia ziemi ale także bunt mieszkańców przed zbyt dużą manhattanizacją. W 1906 miasto nawiedziły pożary oraz trzęsienia ziemi które zniszczyły dużą część zabudowy.

W Dystrykcie finansowym pracuje 220 tysięcy pracowników, tutaj ma siedzibę główna Wells Fargo – trzeci co do wielkości bank w USA, a także jeden z największych na świecie. Montgomery Street nazywana jest Wall Street of the West

Większość miasta to niska zabudowa w stylu wiktoriańskim. Nazwa stylu pochodzi od królowej Victorii panującej w latach 1837-1901. Najczęściej odwiedzane jest „siedem sióstr” czyli Painted Ladies, domy przy Alamo Square.

Painted Ladies

Pier 39 to popularne miejsce turystyczne, gdzie można zakupić pamiątki czy zjeść lunch. Na marinie można zobaczyć wylegujące się lwy morskie.

Słynne cable cars (kolejki linowe) to jedyny ruchomy obiekt objęty przez National Historical Monument. Kolejka porusza się z prędkością 15 km na godzinę, a koszt przejazdu to 8 dolarów.

Często mówi się że San Francisco leży na siedmiu wzgórzach, w rzeczywistości jest ich ponad pięćdziesiąt, jeżdzenie po wijąjcych się w górę i w dół ulicami miasta co rusz dostarcza pięknych widoków. Najsłynniejszą ulicą jest Lombard Street, znana jako najbardziej kręta ulica świata. Kiedyś droga biegła prosto w dół ale stromizna była tak duża że mieszkańcy zgłosili projekt przebudowy. Pewnie nie zdawali sobie sprawy że miejsce stanie się tak turystyczne.

Mission Dolores to park z pięknym widokiem na panoramę miasta, w weekend tłumnie zbierają turyści jak i lokalsi aby odpoczywać w tym miejscu z muzyką. The Beatles w 1966 roku dali swój ostatni koncert w pobliskim parku Candlestick.

Chinatown w San Francisco założone  w 1848 roku jest najstarszym w Ameryce i jednocześnie drugim największym Chinatown poza Chinami.  W roku 1895 Makamoto Hagiwara wymyślił ciasteczka z wróżbą, które początkowo były serwowane w ogrodzie herbacianym Golden Gate Park. Obecnie na całym świecie produkuje się 3 miliardy takich ciasteczek rocznie. Jak mowa o wynalazkach warto wspomnieć że przy 202 Green Street powstał w 1927 pierwszy telewizor a wynalazcą był Philio Farnsworth.

Most nad cieśniną Golden Gate  otwarty w 1937 roku ma 2,7 km długości, 227 metrów wysokości i 27 metrów szerokości.  W założeniu miał być złoto czarny a czerwony to tylko baza, mgła która często się tutaj pojawia nazywana jest Karl.  Logo niedźwiedzia we fladze Kalifornii pochodzi od grizzly nazywanego Monarch, który żył w Golden Gate Park. Ciemną stroną pięknego mostu są próby samobójcze, od początku istnienia 1700 osób skoczyło z mostu i przeżyło tylko 25. Na moście znajduje się telefon linii wsparcia dzięki któremu udaje się uratować ponad 100 osób rocznie. Przejazd mostem kosztuje 9 doalrów, opłata pobierana jest tylko przy wjeździe do miasta.

Byłbym zapomniał zacytować Scotta McKenzie:

If you're going to San Francisco

Be sure to wear some flowers in your hair

Alcatraz - więzienie

Wyspa w zatoce San Francisco, nazwa pochodzi z hiszpańskiego - Isla de los Alcatraces oznacza wyspę głuptaków, a nazwał ją tak odkrywca Juan Manuel de Ayala, który jako pierwszy ujrzał małą zamgloną wysepkę. Wyspa obecnie jest objeta przez National Park Service jako część Golden Gate National Recreation Area.

Znajduje się tu nieczynne już więzienie o zaostrzonym rygorze, działające w latach 1934 - 1963. Zamknięte zostało głównie z powodu wysokich kosztów utrzymania i powstających uszkodzeń poprzez słone, nadmorskie powietrze. Dzienny koszt utrzymania więźnia wynosił 10 dolarów podczas gdy na przykład w Atlancie było to tylko 3 dolary. Przypadało trzech więźniów na jednego strażnika podczas gdy w innych więzieniach było to strażnik na 20 skazanych.

Na wyspę można dostać się promem który płynie 15 minut z Pier 33. Wycieczka kosztuje 50 dolarów a bilety trzeba rezerwować z tygodniowym wyprzedzeniem. Rocznie Alcatraz odwiedza 1,4 miliona turystów. Strażnik półżartem rzucił "miłego pobytu w więznieniu" i zaczęło się zwiedzanie, każdy zwiedza swoim tempem, można wrócić którym promem się tylko chce.

Audiotour jest nagrany głosami byłych więźniów i strażników co dodaje niesamowitego klimatu podczas spaceru w surowych więziennych warunkach. 

Więźniowe opowiadają o ciężkiej próbie przetrwania wielu lat w celi 2,5x1,5 metra – cele były jednoosobowe, obowiązywał zakaz rozmów. Czas dłużył się a jedyną ucieczką od ciężkiej rzeczywistości były książki, tych w bibliotece nie brakowało, więźniowie potrafili przeczytać nawet 100 książek rocznie. Na weekendzie osadzeni mogli wyjść na deptak ale tylko na 2 godziny i pod warunkiem dobrego zachowania.

Strażnicy wiedzieli że mają do czynienia ze śmientaką zabójców i przestępców, musieli być ciągle uważni. Najniebezpieczniejszym miejscem była jadalnia, każdy miał dostęp do widelców, więzniowie konstrówali również prymitywne narzędzia do ataków. W roku 1946 odbyła się Bitwa o Alcatraz - tak nazwano próbę nieudanej ucieczki przez uzbrojonych skazańców, dwaj funkcjonariusze zostali zabici a cztrnastu innych rannych. Trzech uciekinierów zostało zastrzelonych, dóch ocalałych sprawców skazanych na śmierć w 1948 roku. Bernard Coy odsiadywał wyrok za napad na bank, dzięki roli sanitariusza w celi miał trochę swobody, zauważył luki w zabezpieczeniach - między innymi broń na końcu cel była za kratami ale bez dodatkowych siatek.

3 maja 1946 Coy zamiatał blok C, gdy drugi więzień skończył zamiatać kuchnię i był przeszukiwany, Coy zaatakował strażnika od tyłu. Następnie zdobyli broń i uwolnili dwóch kolejnych kompanów oraz kilkunastu innych z cel. Planem było dotarcie do doku gdzie codziennie miedzy godziną 14 a 14.30 cumowała łódź z żywnością.  Koleni funkcjonariusze którzy wchodzili w ramach swoich rutynowych zajęć byli przechwytywani, w sumie 9 strażników zostało umieszczonych w dwóch celach. Jeden z oficerów schował właściwy klucz i więźniowie nie mogli się wydostać, otworzyli ogień raniąc 5 strażników. Zostały wezwane dwa plutony Marines, po zapadnięciu zmroku prąd został odłączony. Marynarka wojenna przy użyciu moździerzy i granatów odzyskała po kawałku kontrole nad obiektem. Więżniowie chcieli omówić układ ale żołnierze federalni nie chcieli żadnych negocjacji, akceptowali tylko kapitulację uciekinierów. W nocy rozegrała się strzelanina, weteran Buckner zarządził wywiercenie dziury w dachu i wrzucanie granatów w celu zapędzenia wroga w róg, na zajutrz znaleźli ciała trzech rebeliantów.

Celem tego więzenia nie była resocjalizacja a ukaranie skazanego, trafiali tu najgorsi z najgorszych - jesli popełniłeś przestępstwo trafiałeś do więzienia, jeśli popełniłeś przestępstwo w więzieniu trafiałeś do Alcatraz. 1576 najbardziej bezwzględnych amerykańskich przestępców, między innymi Al Capone.

Więzniowie mieli zapewnione tylko wyżewienie i odzież, poza tym praktycznie żadnych przywilejów, dlatego surowe więzienie było nazywane skałą (ang. The Rock). Korytarze nazwano tak jak słynne amerykańskie ulice: Broadway oraz Michigan Avenue, a na końcu bloku D znajdowała się "Dziura" czyli miejsce kar dla źle zachowujących się więźniów.

Liczenie więźniów odbywało się kilkanaście razy dziennie, do tego 6 wież strażniczych oraz dwie linie drutów kolczastch a na koniec zimne wody zatoki, to wszystko sprawiało że szanse na ucieczke były zerowe. Oficjalnie nikomu nie udało stąd się uciec, a prób było aż 14 z udziałem 34 więźniów. Sześciu uciekinierów zastrzelono, dwóch utonęło, pozostałych złapano. Trójka została uznana za zaginioną (Frank Morris oraz bracia John i Clarence Anglinowie) – była to najsłynniejsza próba ucieczki z dnia 11 czerwca 1962 roku. Zakrojone na szeroką skalę poszukiwania nie przyniosły skutku, strażnicy byli pewnie że uciekinierzy nie przeżyli ale ciał nigdy nie odnaleziono. Na podstawie tej historii powstał film „Ucieczka z Alcatraz” z Clintem Eastwoodem (1972)

Budynek więzienia został wybudowany w 1912 roku, wcześniej na wyspie był Fort Alcatraz. Prezydent Millard Fillmore w roku 1850 ogłosił że Alcatraz będzie bazą militarną w celu obrony Kalifornii przejętej po wojnie Meksykańskiej (1846-1848)

Wyspa posiada latarnię morską, która w rzeczywistości była pierwsza latarnia morska na zachodnim wybrzeżu. Została uruchomiona w 1854 roku i pomagała w prowadzeniu statków w zatoce San Francisco do początku XX wieku.

W gift shop można kupić przeróżne pamiątki od książek przez breloczki na więziennym kubeczku kończąc.

Sequoia, California

 Sequoia National Park, California 

Jest kawałek drzewa!

Założony w 1890 to drugi najstarszy park narodowy w USA po Yellowstone, a jednocześnie jeden z najstarszych na Ziemii. Rocznie park odwiedza 1,3 miliona ludzi a jego powierzchnia to 1635 km2

Korzeń przwróconego drzewa

Parker group

Tunnel log

Sekwoje olbrzymie rosną na wysokości powyżej 1500 metrów nad poziomem morza, ich jedynym naturalnym środowiskiem jest zachodnie zbocze gór Sierra Nevada.To miejsce wygląda bajkowo, niby człowiek gdzie jedzie, oglądał zdjęcia i wie czego się spodziewać. Jednak po przyjeździe na miejsce po raz kolejny okazuje się że natura potrafi zadziwiać a zdjęcia są tylko namiastką.

Wjazd do parku

Tunnel Rock

To tutaj znajduje się największe drzewo świata pod względem masy (najwyższe jest w Redwoods, California) – General Sherman bo o nim mowa ma 11 metrów średnicy, 33 metrów obwodu i 84 metry wysokości. Jego wiek szacuje się na 2,5 tysiąca lat! 

General Sherman Tree

Sekwoje olbrzymie potrzebują suchego upału gór i pożarów aby ich szyszki mogły się otworzyć , to ciepło powoduje że szyszki się oszuszaja i otiwerają a nasiona wypadają. W tym wypadku ogień daje życie, sekwoje są ognioodporne a niższe krzewy i drzewa po spaleniu stają się nawozem.

Sekwoje są ognioodporne

Gdyby nie ogień nie byłoby tych olbrzymów ale niestety pożary co roku są coraz większe. Pożary w 2020 były 26 razy większe od tych z 2019. Rok 2020 był jednym z najgorszych, tylko w Kalifornii spłonęło 1,2 miliona hektarów lasów, ogień strawił 4 tysiące budynków a życie straciło 26 osób.

Informacja o pożarach na Rest Area

Przez pożary na granicy Kalifornii i Nevady musiałem zmienić trasę aby dostać się do miasta Reno w Nevadzie. Droga 395 była zamknięta o czym od razu powiadomiło mnie Goggle. Podróżując po Zachodnim Wybrzeżu USA w okresie letnim trzeba zwracać uwagę na sytuację pożarową: na google, na stronie internetowej fire.ca.gov oraz na każdej rest area

Google informuje o pożarach

Było bezchmurne niebo, to wszystko jest tak zadymione. Wszędzie było czuć dym, przy mocniejszych pożarach z nieba spadają kawałki popiołu. Widziałem dojeżdżacie ciężarówki z wodą i helikoptery które kursowały w te i z powrotem, napełniając się wodą walczyły z żywiołem.

Zadymiony krajobraz podczas bezchmurnego dnia